تاريخ تحرير نسخه كتابخانه مسجد اعظم كه جلد پنجم كتاب است ، 1108 است و شايد تاريخ تأليف آن و يا تأليف چهار جزء قبلى ، پيش از 1108 ق ، باشد كه نياز به بررسى بيشتر دارد . « 1 » آيا مؤلفان اين شرح‌ها از شرح ملّاصدرا استفاده كرده‌اند ؟ از شرح‌هاى ياد شده ، شرح علّامه مجلسى و شرح ملّاصالح و « وافى » و شرح فارسى ملّاخليل كه چاپ شده و نيز نسخه خطّى شرح ميرزا رفيع الدين نايينى و شرح شيخ على ( نواده شهيدثانى ) كه در اختيار اين جانب بود ، مورد بررسى قرار گرفته است كه نتيجه آن به شرح ذيل مىآيد : اوّل . « مرآة العقول » علّامه مجلسى علّامه مجلسى در آغاز مرآة العقول مىگويد : به خواست خدا در اين حواشى و شرح‌ها ، گفتار برخى افاضل محشيان و فوايدى كه در كلام آنان هست و نيز آنچه از بركات انفاس اساتيد محقّق خود بهره برده‌ام ، بدون آن كه نام آنان را ببرم و يا درصدد بيان اشكال كلام ايشان باشم ، ياد مىكنم . « 2 » نمونه‌هايى از استفاده علّامه مجلسى در مرآة العقول از ساير شرح‌ها ذكر مىشود . مرحوم مجلسى آورده : قال بعض المحقّقين هذا التنوير الذى أشير به فى الحديث . . . . « 3 » در وافى عين همين عبارت ، آمده است . « 4 » در مرآة العقول آمده : قال بعض المحقّقين انّما اختلف ألفاظ الروايتين . . . . « 5 » در وافى عين همين عبارت ، وجود دارد . « 6 » مرحوم مجلسى آورده : قيل أى منزلته عند اللَّه . . . . « 7 »

--> ( 1 ) . به فهرست كتابخانه مسجد اعظم و جلد سوم فهرست كتابخانه آية اللَّه گلپايگانى ، تأليف نگارنده ، رجوع شود . ( 2 ) . مرآة العقول ( چاپ سنگى ) ، ج 1 ، ص 3 . ( 3 ) . همان ( چاپ حروفى ) ، ج 2 ، ص 77 . ( 4 ) . الوافى ( چاپ جديد ) ، ج 3 ، ص 149 . ( 5 ) . مرآة العقول ، ج 2 ، ص 84 . ( 6 ) . الوافى ، ج 4 ، ص 273 . ( 7 ) . مرآة العقول ، ج 2 ، ص 87 .